Фајненшл тајмс

Што содржи планот за неутралност за ставање крај на руската војна во Украина

Најголемиот проблем останува барањето на Русија Украина да ја признае нејзината анексија на Крим, а особено независноста на двете сепаратистички држави во источниот регион Донбас.

Фото: ЕПА

Нацрт-договорот од 15 точки ќе содржи откажување на Киев од амбициите за НАТО во замена за безбедносни гаранции.

Украина и Русија постигнаа значителен напредок во мировниот план од 15 точки, вклучувајќи прекин на огнот и руско повлекување доколку Киев прогласи неутралност и прифати ограничувања на своите вооружени сили, според три лица вклучени во разговорите, објави Фајненшл тајмс.

Предложениот договор, за кој украинските и руските преговарачи за прв пат разговараа во понеделникот, ќе содржи откажување на Киев од амбициите да се приклучи кон НАТО и ветување дека нема да прима странски воени бази или оружје, во замена за заштита од сојузниците како што се САД, Велика Британија и Турција, рекле луѓето.

Природата на западните гаранции за украинската безбедност - и нивната прифатливост за Москва - сепак може да се покаже како голема пречка за каков било договор, како и статусот на украинските територии заземени од Русија и нејзините застапници во 2014 година. Договорот од 1994 година, кој беше гаранција за украинската безбедност, не успеа да ја спречи руската агресија врз нејзиниот сосед.

Иако Москва и Киев изјавија дека постигнале напредок во однос на условите на договорот, украинските власти и понатаму се скептични дека рускиот претседател Владимир Путин искрено сака мир и се загрижени дека Москва би можела да купува време за да ги прегрупира своите сили и да продолжи со офанзивата. Путин во средата не покажа знаци на компромис, ветувајќи дека Москва ќе ги постигне сите свои воени цели во Украина.

„Никогаш нема да дозволиме Украина да стане упориште на агресивни дејства против нашата земја“, рече тој.

Михаило Подољак, висок советник на украинскиот претседател Володимир Зеленски, изјави за Фајненшл тајмс дека каков било договор ќе вклучува „трупите на Руската Федерација во секој случај да ја напуштат територијата на Украина“ окупирана од почетокот на инвазијата на 24 февруари - имено јужните региони долж Азовско и Црно Море, како и територијата на исток и север од Киев.

Украина би ги задржала своите вооружени сили, но би била обврзана да не влегува во воените сојузи, како што е НАТО, и да се воздржи од сместување странски воени бази на своја територија.

Прес-секретарот на Путин, Дмитриј Песков, во средата изјави за новинарите дека една од можностите е неутралност на Украина според статусот на Австрија или Шведска.

„Оваа опција навистина се дискутира сега и може да се смета за неутрална“, рече Песков.

Сергеј Лавров, рускиот министер за надворешни работи, рече дека „апсолутно конкретните формулации“ се „блиску до договор“ во преговорите.

И покрај напредокот во мировните преговори, украинските градови беа под силно гранатирање трета последователна ноќ, додека Киев рече дека почнува контраофанзива против руските освојувачи, вели ФТ.

Во виртуелното обраќање до членовите на Конгресот во средата, Зеленски ги замоли САД да воведат зона на забранети летови или да обезбедат борбени авиони или други средства за да го одвратат рускиот напад врз неговата земја и да воведат построги економски санкции кон Москва.

Во драматичен апел, Зеленски рече дека на Украина ѝ е потребна поддршката на Америка откако Русија почна „брутална офанзива против нашите вредности“. Тој ги повика Американците да се сетат на нападите на Перл Харбор и на септември 2001 година и прикажа застрашувачко видео од ракетни напади и гранатирања што ги уништуваат украинските градови.

Иако уставот на Украина ја обврзува да бара членство во НАТО, Зеленски и неговите помошници сè повеќе зборуваат за мали шанси Украина да му се приклучи на трансатлантскиот воен сојуз, перспектива што Русија ја гледа како провокација.

„Сега не постои ефикасен систем за европска безбедност што би бил модериран од НАТО. Штом почна сериозна војна во Европа, НАТО брзо се повлече настрана“, рече Подољак.

„Ние предлагаме ‘украински модел на безбедносни гаранции’, што подразбира итно и правно потврдено учество на голем број земји гаранти во конфликтот на страната на Украина, доколку некој повторно го наруши нејзиниот територијален интегритет“, додаде тој.

Украина, додаде Подољак, како дел од каков било договор „дефинитивно ќе задржи своја сопствена армија“. Тој, исто така, го омаловажи значењето на забраната за странски бази во Украина, велејќи дека тоа е веќе исклучено со украинскиот закон.

Двајца од изворите на ФТ рекле дека наводниот договор вклучува и одредби за запишување на правата за рускиот јазик во Украина, каде што тој се зборува нашироко иако украинскиот е единствениот официјален јазик. Русија ја оквалификува својата инвазија како обид да ги заштити руските говорители во Украина од, како што тврди, „геноцид“ од „неонацистите“.

Подољак рече дека „хуманитарните прашања, вклучително и јазичните прашања, се дискутираат само низ призмата на ексклузивните интереси на Украина“.

Најголемиот проблем останува барањето на Русија Украина да ја признае нејзината анексија на Крим во 2014 година, а особено независноста на двете сепаратистички држави во источниот пограничен регион Донбас.

Украина досега одбиваше, но беше спремна да попушти за дел од прашањето, рече Подољак.

„Спорните и конфликтни територии се во посебен случај. Досега зборуваме за гарантирано повлекување од териториите што се окупирани од почетокот на воената операција на 24 февруари“, кога почна руската инвазија, рече тој.

По објавата на текстот на ФТ, Подољак на Твитер напиша: „Накратко. ФТ објави нацрт, кој ја претставува позицијата што ја бара руската страна. Ништо повеќе. Украинската страна има свои позиции. Единственото нешто што го потврдуваме во оваа фаза е прекин на огнот, повлекување на руските војници и безбедносни гаранции од голем број земји.“

Турскиот министер за надворешни работи Мевлут Чавушоглу, пак, чија нација се обиде да игра улога како посредник во конфликтот, по средбата со Лавров ги повтори надежите дека преговорите би можеле да дадат плод.

„Нема да навлегувам во детали во име на двете земји, но знам дека има усогласување меѓу нив“, рече Чавушоглу.

Сепак, британскиот министер за одбрана Бен Валас изрази скептицизам кон руската посветеност на дипломатијата.

„Во овој конфликт, оваа војна, се одвива масовна информативна кампања, и секако кога станува збор за Русија, треба да ги судите според нивните постапки, а не според нивните многубројни зборови.“

Легенда под Главна слика

Фото: ЕПА

Со францускиот предлог на патот кон ЕУ македонскиот народ ќе ја изгуби историската тапија врз сопствената свест и наследство.

повеќе

Ако пак се натури овој бесмислен консензус на Франција, кој ги признава сите емоции на Бугарија, тогаш оваа неспособна власт ќе не одведе подлабоко од сегашниот амбис.

повеќе

Во новите предлози се направени само формални, но не и суштествени промени, во однос на претходниот предлог (кој Владата го нема објавено).

повеќе