Како богаташите можат да ги запрат климатските промени

Глобалниот премин на чиста енергија нема да биде евтин, но милијардерите би можеле да направат многу повеќе за да ја финансираат оваа промена.

Фото: ЕПА

Мегабогаташите многу сакаат да зборуваат за климатските промени.

Без разлика дали тоа е основачот на Амазон, Џеф Безос, кој на самитот за климата КОП26 кажа дека треба да се отпатува во вселената за да се разбере потребата да се заштити светот, или основачот на Мајкрософт, Бил Гејтс, кој пишува книга на оваа тема, патеката од претприемач преку милијардер до застапник за климата е добро изгазен пат.

Но имајќи предвид дека тие не се научници за климата, највредното богатство што овие поединци можат да го понудат во борбата со климата – ако се изземе намалувањето на нивните лични емисии – се парите. Трошоците за постигнување нето нула емисии изнесуваат десетици трилиони долари, сметка во која светските милијардери - збирна вредност од 13,1 милијарди долари - би можеле да дадат голем придонес.

Податоците покажуваат дека трошоците на филантропите за климатските активности остануваат ниски. Донациите од добротворни фондации и богати поединци за еколошки цели изнесуваат само 1,4 милијарди долари од вкупно 64 милијарди долари филантропски давања во САД во 2020 година.

Колективното богатство на милијардерите се зголеми за 5,5 трилиони долари за време на пандемијата, проценува американскиот Институт за политички студии, но сепак поединци заработија помалку од 3 милијарди долари во КОП26. Безос го предводи патот за климатски донации меѓу индивидуалните донатори, откако во 2020 година го лансираше својот „Фонд за Земјата“ од 10 милијарди долари. Но досега се поделени само 1,4 милијарди долари, што е 0,7 отсто од проценетото богатство на Безос од 200 милијарди долари.

Покрај недостигот од давање пари за климатските активности, често постои и вознемирувачка контрадикција во пристапите кон климатската филантропија. Фондациите што ги финансираат еколошките каузи често го прават тоа со пари направени од инвестиции во фосилни горива. Ситуацијата е подобрена во последниве години: бројот на големите фондации што целосно се оттргнаа од фосилните горива се зголеми од 17 на 192 од 2014 година, како што следи мрежата Дајвест-инвест. Но наследството од валкани инвестициски портфолија опстојува. Фондацијата Хјулит, вредна 13 милијарди долари - еден од најплодните климатски филантропи, која даде 466 милиони американски долари грантови за климата во 2020 година – се откажа од јагленот, но ги одржува инвестициите во нафта и гас (портпаролот на Њу стејтсмен изјави дека очекува таа да се ослободи од сите фосилни горива во следните пет години).

Анализата на академици од Универзитетот во Индијана, исто така, покажува како милијардерите филантропи произведуваат емисии илјадници пати поголеми од просечниот поединец. Гејтс и Безос, соодветно, се проценува дека произведуваат 7.400 и 2.000 тони јаглерод годишно, во споредба со глобалниот просек од 5 тони.

Други филантропи што многу загадуваат намерно ги насочија своите пари во дејства против климатските активности. „Конзервативните филантропи како браќата Кох - чија деловна империја вредна 100 милијарди долари се фокусира на фосилните горива - дадоа милиони на конзервативни аналитички институти и климатско-скептични академици“, рече Пол Вали, автор на „Филантропија: од Аристотел до Закерберг“.

Примамливо е да се фиксираме на лицемерството на повикот за промени, додека сте одговорни за застрашувачките нивоа на емисии. Но Бернис Ли, од тинк-тенкот Чејтам хаус, сугерираше дека ова не е причина да се отфрли филантропијата како сила за климатска акција. „Емисиите се во корелација со богатството и потрошувачката, а не со големината на донациите“, рече таа. „Филантропите очигледно извлекуваат корист од сегашниот систем, но нивното дарување може да помогне во напорите да се поправат неправдите на системот што некои ги направи побогати од другите“.

Исправувањето или обидот да се избегнат неправдите е навистина во фокусот на Фондацијата Форд. Формирана во 1936 година за добивање грантови од личното богатство на автомобилскиот производител Хенри Форд, таа има цел да се поврзе со климатските активности и социјалната правда „заради заштита на човековите права и заедниците“, рече Ентони Бебингтон, директор на нејзината програма за природни ресурси и климатски промени. Фокусот на луѓето станува „интервенција во климатските промени“, објасни тој, бидејќи зајакнувањето на територијалните права на домородните луѓе во шумските области или обезбедувањето стабилна локална средина кога ќе се отвори рудник што обезбедува минерали за енергетска транзиција исто така функционираат во интерес на планетата.

Фондацијата Лаудес, која дарува од името на модните милијардери Ц&A, семејството Бренинкмајер, е основана во 2020 година исклучиво за да се забрза транзицијата кон чиста енергија. Таа беше клучен поддржувач на алијансата „Да ги надминеме нафтата и гасот“, првиот меѓународен договор за прекин на извлекувањето нафта и гас што беше лансиран на КОП26. „Лесно е да се поддржат постоечките иницијативи, но ние сакаме да нарушуваме и трансформираме насочувајќи го филантропскиот капитал во области што навистина можат да ослободат нова креативност“, рече извршната директорка на Лаудес, Лесли Џонстон.

Но приближно 60-те милиони долари што Џонстон тврдеше дека Лаудес ги инвестира секоја година се бледи во споредба со потенцијалните донации што би можеле да дојдат од најдлабоките џебови во светот. Другите фондации треба да „се вклучат“ за да одговорат на обемот на климатскиот предизвик, рече таа.

„Милијардерите треба да го засилат своето филантропско дарување во климатскиот простор пропорционално со темпото на климатското нарушување“, рече Чак Колинс, виш научник во Институтот за политички студии. Тој, исто така, нагласи дека во фокусот на филантропското дарување често остануваат подароците за универзитетите, болниците и другите институции, наместо донации насочени кон системски промени. „Тоа може да нѐ натера да се запрашаме дали (милијардерите) живеат на друга планета, соочени со други предизвици“, додаде тој.

Легенда под Главна слика

Фото: ЕПА

Продолжува активноста на копачите, крановите и мешалките за цемент додека самите Албанци се протерувани од градот. 

повеќе

После речиси две години очигледно е дека менталното здравје на вработените е исто важно како и нивното физичко здравје. Сега повеќе од било кога, неопходен е силно развиен систем за управување со човечки ресурси.

повеќе

Јазикот е многу повеќе од структура на една реченица или граматика, јазикот е нашата историја, нашите обичаи и нашето наследство...

повеќе