Како ќе изгледа планетата Земја за 500 години?

Кога би можеле да отпатувате назад во времето пред пет века, би се сретнале со Ацтечката империја скоро на крајот на нејзиното владеење, со свежи слики од Рафаел, Тицијан и Дурер и со пониски температури низ северната хемисфера. Ова беше свет во екот на малата ледена доба (1300 до 1850 година н.е.) и период на огромни европски истражувања, сега познати како доба на откритија.

Фото: Пиксабеј

Но што ако можеме да погледнеме 500 години во иднината и да ја видиме Земјата во 26 век? Дали светот ќе ни изгледа исто толку различно како што на жителите од 16 век би им изгледале луѓето од 21 век?

Одговорот на ова прашање во голема мера зависи од односот помеѓу човечката цивилизација и нашето природно опкружување - нејзиното минато, сегашноста и, се разбира, нејзината иднина. Ние ја менуваме Земјата најмалку од Земјоделската револуција во неолитската епоха, а научниците не се согласуваат околу тоа за колку исчезнувања на животни дури и пред таа точка е одговорен човекот. Ја изменивме еволуцијата на домашните растителни и животински видови, го трансформиравме пејзажот и горевме фосилни горива за да го овозможиме нашиот начин на живот.

Како резултат на тоа, климата на планетата се смени - и сè уште се менува. Некои експерти почетокот на човековото менување на климата го датираат уште од Индустриската револуција во 1800-тите години, други пак уште од земјоделските практики „исечи и спали“ во праисторијата. Во секој случај, огромен број научници се согласни дека човековата активност е речиси сигурно одговорна за трендовите на затоплување на климата во минатиот век.

Според НАСА, нивото на јаглерод диоксид достигна 412 делови на милион (днм) заклучно со декември 2019 година, наспроти 316 днм во 1958 година, кога научниците за првпат почнаа да го следат ЦО2. Глобалната температура се зголеми за 1,15 степени Целзиусови од 1880 година, вели Националната управа за океани и атмосфера. Во меѓувреме, мразот на Арктикот опаѓа за 12,85 проценти годишно, а нивото на морето се зголемува за 3,3 милиметри годишно, вели НАСА.

Со други зборови, нашата планета се загрева, екстремните временски услови продолжуваат да се заоструваат и нашата природна околина се менува. Овие промени го загрозуваат балансот на веќе високоексплоатираните природни ресурси. Обединетите нации предупредуваат дека сушите, поплавите, топлинските бранови и пожарите што произлегуваат од нив само ќе ја забрзаат деградацијата на земјиштето и опасноста од сериозен недостиг од храна. Ваквите кризи се токму оној катализатор што историски води кон социјални немири, масовна миграција и конфликти.

Значи, на едно ниво, Земјата од 26 век ќе мора да се има справено со климатските промени. Според некои компјутерски модели, топењето на мразот на Антарктикот може да предизвика нивото на морето да се зголеми за 0,3 метри до крајот на овој век и за 8 метри до 2300 година.

Можеби нашите потомци од 26 век ќе погледнат кон своите предци и ќе видат дека сме се освестиле пред потопот. Можеби ќе видат дека сме направиле технолошки, културни и политички промени неопходни за да спречиме масовно истребување, политички немири, уништување на животната средина, па дури и цивилизациски колапс.

Или можеби ќе се свртат и ќе видат луѓе што доброволно го одвеле светот во пропаст.

Попат, сепак, нашите потомци ќе ја унапредат својата технологија - и додека технологијата создаваше ризици од антропогени климатски промени и нуклеарно војување, таа исто така ни обезбедува потенцијал да го смениме курсот и да се подобриме.

Теоретскиот физичар и футурист Мичио Каку предвидува дека за само 100 години, човештвото ќе го направи скокот од цивилизација тип 0 до цивилизација тип 1 на Кардашевата скала. Со други зборови, ќе станеме вид што може да ја користи севкупната енергија на планетата.

Имајќи таква моќ, луѓето од 26 век би можеле да бидат господари на технологии за чиста енергија, како што се фузијата и сончевата енергија. Покрај тоа, тие би можеле да ја управуваат планетарната енергија за да ја контролираат глобалната клима. Сепак, футуристите не се согласуваат за времето на таквиот хипотетички напредок во нашата технолошка моќ – а напредокот е далеку од сигурен. Како што истакна скептикот Мајкл Шермер во еден напис од Лос Анџелес тајмс во 2008 година, политичките и економските сили во голема мера би можеле да нѐ спречат да го направиме големиот скок.

Технологијата се подобрува експоненцијално од 1500-тите години, и ова темпо најверојатно ќе продолжи и во следните векови. Физичарот Стивен Хокинг претпостави дека, до 2600 година, овој раст ќе раѓа до 10 нови труда за теоретската физика објавени на секои 10 секунди. Ако Муровиот закон е точен и брзината и сложеноста на компјутерите се удвојуваат на секои 18 месеци, тогаш некои од тие трудови може да бидат дело на високоинтелигентни машини. Потоа, повторно, тој исто така предвиде дека пренаселеноста и потрошувачката на енергија до 2600 година ќе ја направат Земјата непогодна за живеење.

Кои други технологии ќе го обликуваат светот од 26 век? Футуристот и автор Адријан Бери верува дека просечниот животен век на човекот ќе достигне 140 години и дека дигиталното складирање на човечките личности ќе овозможи еден вид компјутеризирана бесмртност. Луѓето ќе ги обработуваат океаните, ќе патуваат во ѕвездени бродови и ќе живеат на колонии на месечината и на Марс додека роботите ја истражуваат далечната вселена.

Овие технологии може да се покажат корисни, барем за неколкутемина привилегирани, доколку не се воведат сериозни мерки за справување со климатските промени.

Легенда под Главна слика

Фото: Пиксабеј

Размислуваме како можеме да ја заштедиме и заштитиме водата, но само додека немаме вода!

повеќе

Во последните 30 години сите политички партии, независно од тоа колку демократски се претставуваат во своите програми, на државата гледаат како на инструмент, што е пак првиот сигнал, чекор кон авторитарност.

повеќе

Ако денес направиме една историска книжевна паралела, драмското дело на Стефановски ќе го квалификуваме како антологиски бисер, кого и сегашните и идните генерации ќе го чуваат како неодминлив столб на целокупната македонска драмска литература.

повеќе