Џаст секјурити

Враќање на семејствата на ИСИС: македонски модел?

Сепак, вели Џаст секјурити, една од најмалите членки на Глобалната коалиција за борба против ИСИС, презема акција.

Скоро секоја недела излегува нов извештај за состојбата на приближно 13.500 приведени странски борци на ИСИС и членови на нивните семејства - вклучувајќи илјадници жени и деца - во ал-Хол и во други притворни центри во североисточна Сирија. Десетици илјади други во камповите се од Сирија или Ирак. Вашингтон пост неодамна сликовито ги опиша сцените: „Женските шатори се поставени на испукана земја што се претвора во кал кога ќе падне дожд. Септичките јами се прелеваат, канализацијата истекува во шаторите, а околу нив се прикрадуваат диви кучиња во потрага по храна“, а УНИЦЕФ објави дека осум деца во логорите починале - меѓу другото и од неухранетост и дехидрираност - за една недела во август.

Mал број од 60-те земји чии државјани се во тие кампови се нафатија да ги вратат своите граѓани, а многумина одбија да ги примат дома за да се соочат со правдата и / или повторно да ги интегрираат во своите заедници, вели веб-страницата на онлајн-форумот Џаст секјурити на Реис центарот за право и безбедност во Њујорк.

Сепак, вели ЏС, една од најмалите (по население) членки на Глобалната коалиција за борба против ИСИС, презема акција. Македонскиот парламент неодамна усвои сеопфатен план за рехабилитација и реинтеграција во „целото општество“ како дел од обидот за враќање на своите приближно 40 граѓани (главно жени и деца) што остануваат во логорите. Планот, кој има политичка, финансиска и техничка поддршка од меѓународната заедница, ги опфаќа и терористите што наскоро треба да бидат ослободени од затвор. Исто како и напорите на мал број земји, вклучително и некои во Централна Азија, кои се обидоа да ги вратат назад сите свои граѓани, иницијативата на Северна Македонија може да стане модел за другите западни земји, вели сајтот.

Земјата се зафати со решавање на ова прашање од повеќе причини. Прво, меѓународните партнери се подготвени да ги преселат македонските граѓани од камповите и да помогнат во собирањето докази од бојното поле за да се олесни гонењето на оние што може да сториле кривично дело. Второ, на голем број осудени терористи кај и да е ќе им завршат нивните обично кратки затворски казни (т.е. помеѓу 3,5 и 6 години), со ограничени средства за поддршка на нивното повторно вклопување во општеството, така што на Македонија ѝ беше потребен резервен план. Трето, земјата е под влијание на постапките на некои нејзини соседи од Западен Балкан, вклучително и Косово и Босна и Херцеговина, кои вратија многу свои државјани од камповите. И, конечно, 83 од 156-те македонски граѓани што заминаа во Ирак и Сирија веќе се вратени дома, при што безбедносните служби наводно ги следат, така што очекуваната закана не е висока или барем се чини дека е под контрола, барем на краток рок. Сепак, ова се случи без никакви воспоставени програми за систематска процена и решавање на ризиците и потребите на повратниците што може да ја намали веројатноста за повторување, вели ЏС и додава дека обидот за реинтеграција во Македонија се соочува со најмалку три предизвици, од кои првиот се однесува на капацитетите на институциите и професионалците потребни за за спроведување на планот.

На пример, идентификувано од ОБСЕ, „свеста кај вработените во јавната област во небезбедносните полиња за тоа како да се идентификуваат ризиците и ранливоста на (насилниот екстремизам), а камоли што да се прави со нив (низ Западен Балкан), е ограничена“. Затоа, ќе треба да се реши „специфична обука за овие работници, вклучително и во училиштата, службите за социјална заштита и психосоцијалната грижа и развојот на протоколи за постапување со вакви случаи“.

Вториот е поврзан со обезбедување соработка помеѓу институциите за спроведување на законот и повратниците, и третиот е обезбедување услови планот да не се фокусира само на самите повратници, туку и на оние што се изложени на ризик од радикализација.

Треба да се обрне внимание и на намалување на стигмата што често ги опкружува повратниците и членовите на семејството и да се бара од другите лица да го поддржат нивното повторно вклучување во заедницата, сметаат авторите на анализата. Со оглед на големата траума што ја доживеале повратниците (особено децата) во конфликтната зона, на давателите на психосоцијална грижа им е потребна обука за тоа како да обезбедат соодветна нега за трауми и да размислат за факторите како што се стигмата, чувството на припадност и изолацијата во заедницата што може да влијае на успешна рехабилитација и реинтеграција.

Македонската влада заслужува признание за ваквата амбициозна и добро осмислена програма за реинтеграција, вели ЏС.

„Таа не само што ќе им биде од полза на жителите на Северна Македонија и на повратниците, туку може и да им помогне и на другите држави што се соочуваат со предизвикот за реинтеграција на вратените странски борци и членовите на нивните семејства“.

И Софија ќе треба да не го запре македонското евро-интегрирање на самиот почеток – и Скопје ќе треба да ја декомунистицира и дејугословенизира својата елита, економија, политика, наратива и медиуми.

повеќе

На светов има доволно место и за доктори и за антиваксери, и за научници и инженери, како и за рамноземјани и антимаскери, за уметници и фантазери.

повеќе

Во Законот кој е предложен воопшто не се цели на попишување на реалната состојба на терен, туку се цели на попишување на сите возможни граѓани заради задоволување на политички цели.

повеќе