Конверзејшн

„Втората фаза“ од руската војна во Русија го вклучи алармот во Молдавија - еве зошто

Доколку целосно се постигнат, руските цели отвораат длабоко загрижувачка можност за напад врз Молдавија и нејзиниот отцепен регион Придњестровје. Затоа, втората фаза од војната на Путин може да има уште посериозни последици.

Фото: ЕПА

Во тек е втората фаза од руската инвазија на Украина. Сега се чини дека целта на војната е да се воспостави целосна контрола над Донбас и јужна Украина. Ако успеат во тоа, тоа би значело окупација на околу една третина од Украина, отсекување на земјата од нејзините црноморски пристаништа, вклучително и Одеса.

Доколку целосно се постигнат, овие цели отвораат длабоко загрижувачка можност за руски напад врз Молдавија и нејзиниот отцепен регион Придњестровје. Затоа, втората фаза од војната на Путин може да има уште посериозни последици.

Надворешната политика на Русија кон соседите е тесно поврзана со долгорочната аспирација на Владимир Путин да ја претвори Русија во голема сила како онаа во Советскиот Сојуз, чие распаѓање тој го смета за геополитичка катастрофа.

Бидејќи не може да го обнови Советскиот Сојуз, на Русија ѝ требаат пријателски политички режими во соседните земји, или барем режими на кои може да влијае и да го спречи нивното влегување во западната орбита на ЕУ и НАТО.

Подолго време, еден од главните руски инструменти на такво влијание беа таканаречените „де факто држави“ во поранешните републики на поранешниот Советски Сојуз. Тука спаѓаат Абхазија и Јужна Осетија во Грузија, Придњестровје во Молдавија и - од 2014 година - самопрогласените народни републики Донецк (ДПР) и Луганск (ЛПР) во украинскиот регион Донбас. За да ја врати контролата врз овие одметнати региони и нивните држави, Москва бара да се признае легитимноста на марионетските режими таму. На тој начин Кремљ би добил долгорочно влијание врз надворешнополитичките одлуки на овие земји. Тоа никогаш не било прифатливо.

Сепак, тоа не ја намалува територијалната вредност на овие области. Со признавањето на Абхазија и Јужна Осетија во 2008 година, анектирањето на Крим во 2014 година и признавањето на ДПР и ЛПР во 2022 година, Русија барем делумно ја постигна својата цел да ја врати својата зависна зона на влијание надвор од своите граници. Таа стратегија сега е очигледна врз основа на новите потези на Русија во Украина, вклучително и најавата за „референдум за независност“ во клучниот јужен град Херсон на 27 април 2022 година.

Целта на Москва да ја окупира цела јужна Украина е логичен заклучок на оваа стратегија. Сепак, ова одразува колку работите се промениле во однос на првичните руски аспирации. Од ултиматумот за безусловно предавање на Киев во февруари 2022 година, до барањето Украина да ја признае независноста на ДПР и ЛПР и анексијата на Крим во март, сега се чини дека договорот за руските услови е сè помалку веројатен.

Дестинација Придњестровје?

Доколку успее, сегашното грабање територии што го спроведува Кремљ, исто така, ќе создаде премин до Придњестровје - една од раните де факто држави под контрола на Русија - што веќе делуваше можно по анексијата на Крим во 2014 година.

Во Приднестровје нема многу ентузијазам за мешање во руската агресија врз Украина. Сепак, исто така е ограничена способноста за противење кон амбициите на Москва доколку руските трупи напредуваат до нив. Во тој случај, Молдавија би била уште поизложена на руска агресија, со оглед на фактот дека не е ни блиску до одбранбените капацитети на Украина, и покрај тоа што има „договор за соработка“ со алијансата, кој вклучува снабдување трупи од мировната мисија на НАТО на Косово од 2014 година.

Згора на тоа, со оглед на значајната етничка руска и русофонска заедница, Кремљ веројатно гласно ќе се повика на „геноцид“, оправдувајќи ја воената агресија врз Молдавија, и би можел да се потпре на проруските тврдокорни за да протурка „референдум за независност“.

Затоа, без оглед на реалните капацитети, Кремљ има јасни цели да ги постигне своите цели од втората фаза во освојувањето на поголем дел од украинската територија и да ги зајакне своите и позициите на своите марионети долж целиот брег на Црно Море.

Последиците од успехот на Русија би биле крајно штетни за Украина. Контролата на централната власт во Киев би била ограничена на една затворена, економски опустошена територија. Големите населени центри, вклучувајќи го и главниот град Киев, најверојатно би биле на дофат на руската артилерија и ракети, а линиите на фронтот ќе останат во нестабилните зони на конфликти со слаб интензитет. Во меѓувреме, голем број украински граѓани би биле подложени на рускиот окупациски режим, кој го покажа своето лице во местата како Буча.

Да продолжи притисокот врз Путин

Ваквите пресметки јасно покажуваат дека Украина ќе продолжи да прави сѐ што е во нејзина моќ за да ги брани овие територии. Западот ќе треба да продолжи да ги поддржува тие напори и ќе треба да направи повеќе и побрзо за да продолжи стратегија за проактивно зауздување - спречување војната да се прелее во соседните земји и постепено намалување на капацитетот на Москва за борба и контрола на територијата на Украина - да продолжи да дејствува.

Западната програма за санкции треба да се прошири - особено кога станува збор за руската нафта и гас. Набавката на воена опрема треба да се зајакне за да ѝ овозможи на Украина да се спротивстави и на крај да ги одбие руските агресори. Ова има свои ризици за Украина и нејзините западни партнери. Русија најверојатно дополнително ќе ги интензивира воздушните напади и ќе ја прошири листата на цели, особено долж Црно Море, како што покажа неодамнешниот ракетен напад врз Одеса.

Заострувањето на режимот на санкции ќе му наштети и на Западот. Сепак, алтернативите се полоши. Не само за Украина, туку и за Молдавија. Успехот на Русија по линијата на прокламираните цели на таканаречената втора фаза на агресија против Украина, исто така, ќе го направи поверојатен директниот конфликт меѓу НАТО и Русија. Речиси е сигурно дека тоа ќе го поттикне Путин да се обиде со сила да го постигне она што не го доби кога предложи нов договор НАТО-Русија во декември 2021 година: повлекување на силите на НАТО од сите 14 земји што ѝ се приклучија на воената алијанса од крајот на Студената војна.

Запирањето на Путин во Украина е единствениот реален начин да се избегне уште поголема трагедија и проширување на конфликтот во друга земја. Колку побрзо Западот го разбере ова и постапи соодветно, толку е поголема веројатноста ефективно да ја запре Русија и да ја зачува можноста за иден мир и стабилност во Украина и пошироко.

Автори: Стефан Волф, Татјана Маљаренко

Извор: Конверзејшн

Легенда под Главна слика

Фото: ЕПА

Ние сме земја што први во Европа имаме стратегија за интеркултурализам.

повеќе

Францускиот предлог претставува директно рушење на основните темели на ЕУ.

повеќе

Од мали нозе ги заобиколуваме правилата на игра, па не е ни чудо што потоа се сопнуваме кога ќе истрчаме на терен.

повеќе