Даночната евазија како форма на перење пари и влијание врз економијата

Даночните затајувачи сѐ почесто се мали фирми, кои сѐ потешко се следат.

Како основен елемент на современото општество, данокот треба да се дефинира како примарна цел на јавните власти да обезбедат износ на ресурси потребни за извршување на државни функции, за поддршка на социјални прашања, усогласеност и фискална дисциплина. Данокот е значајно поле на политика низ историјата и ќе продолжи да останува во решавачката улога во идната политика на секоја држава, бидејќи тоа ја формира основата на нејзиниот приход. Иако сите знаат дека даноците се неопходни за државата, може да се претпостави дека никој не сака да плаќа данок. За таа цел во последниве години се спроведуваат сѐ повеќе истражувања за да се пронајдат причини и методи за зајакнување и охрабрување на даночните обврзници да играат важна улога во процесот на собирање даноци. Плаќањето данок е граѓанска должност и придонес наметнат од владата за финансирање за да и се овозможи да управува со јавни услуги и да извршува други општествени одговорности.

Природата на процесот на перење пари покренува важни проблеми со спроведувањето на даноците. Парите го прават светот да оди наоколу и ова може да биде причината зошто се верува дека даночното затајување и перењето пари се уништувачи на сите економии.

Во текот на последните години, медиумите посветуваа многу внимание на перењето пари и огромните казни кои беа изречени на финансиските институции за нивно вклучување во процесот на перење на средства генерирани од криминалци.  Неверојатно е тешко да се дефинира која криминална активност е поврзана со најголемата сума на перените пари. Според Канцеларијата за дроги и криминал на Обединетите нации („UNODC“) се перат околу 2% -5% од глобалниот БДП, што е еднакво на 800 милијарди УСД - 2 трилиони УСД.

Многу често вклученоста во криминална активност може да се идентификува од страна на финансиските институции при прегледување на трансакциите со клиенти кои се вршат на дневна основа или во определен временски период. Невообичаено однесување на клиентот при доставување на трансакцијата за обработка, како и примена на невообичаени или многу сомнителни модели на трансакции, треба да биде пријавено од страна на работникот на банката.

Природата на процесот на перење покренува важни проблеми со спроведувањето на даноците. Додека се заработуваат нелегалните пари, криминалците ќе се обидат да обезбедат дека ќе го избегнат прегледот на надлежните органи, вклучително и фискалните. Откако ќе се „исперат” парите, тоа веќе не е потребно.

Иако даночното затајување и перењето пари споделуваат неколку техники и можат да бидат меѓусебно поддржувачки, важно е да се разбере дека оперативно тие се доста различни процеси. Општо, даночното затајување подразбира зафаќање на законски заработени приходи или криење на самото постоење или маскирање на неговата природа (со тоа што се чини дека спаѓа во категорија што не подлежи на оданочување). Во секој случај, тоа се претвора од легален во нелегален приход. Перењето пари го прави спротивното. Потребни се нелегално заработени приходи на кои што им се дава изглед на законски заработени.

Даночното затајување е општ и постојан проблем низ историјата со сериозни економски последици, не само во економиите во транзиција, туку и во земји со развиени даночни системи. Во принцип, даночното затајување можe да има нејасни влијанија врз економскиот раст: затајувањето данок го зголемува количеството ресурси акумулирани од претприемачите, но исто така ja намалува и количината на јавни услуги што ja обезбедува владата, а со тоа се доведува до негативни последици за економскиот раст. Даночното затајување е голема грижа за европската фискална политика. Не само што го ограничува капацитетот на земјите за финансирање на нивната економска и социјална политика; тоа е исто така фундаментално неправедно, хоризонтално (даночни обврзници со слични приходи завршуваат да плаќаат различни износи на данок) и вертикално (ја намалува редистрибутивната моќ на даночниот систем). Затајувањето не е подеднакво одржлива опција за сите економски чинители во една земја, и на тој начин има потенцијал да ја смени распределбата на ресурсите и да и наштети на продуктивноста. Додека добро познатите случаи обично вклучуваат големи корпорации, даночните затајувачи сѐ почесто се мали фирми, кои сѐ потешко се следат и имаат тенденција да покажат мала склоност кон иновации (можеби затоа што иновациите подразбираат да растат и да станат видливи). Покрај тоа, затајувањето данок дозволува многу фирми да преживеат и покрај тоа што имаат ниска продуктивност и неправедно се натпреваруваат со „редовните“ фирми, со што ги истиснуваат нивните профитни маржи и ги намалуваат нивните мотиви за иновации.

Јачината на директните и индиректните ефекти од затајувањето данок врз економскиот раст е во голема мерка непозната, иако потенцијално значителна.

Христијан Блажовски, специјалист за спречување перење пари

 

 

 

 

Ставовите искажани во рубриката Колумни се лични ставови на авторите и не се автоматски и ставови на редакцијата на МКД.мк. Редакцијата на МКД.мк се оградува од ставовите во објавените колумни, а одговорноста за изнесеното во нив е исклучиво на авторот.

Кога може оние кои пукаа по нас, оние кои ги убија Аце, Коки и Оливер да бидат на слобода, зошто не би бил помилуван и ти?

повеќе

Го регистрираме името Јунајтед Маседонианс и тогаја сетне почнаме да прајме отворени Илинденцки пикници – македонцки илинденцки, не со Богарите. Сами ние Македонци и народо трна.

повеќе

Она она што го нудат медиумите во времето на ковид-19 покажа колку тие не се подготвени за да известуваат во време на криза, а кризите ги има сè почесто.

повеќе